HISTORIA STAREJ WIŚNIEWKI
I OKOLICY
od czasów najdawniejszych
Proszę byłych i obecnych mieszkańców
 naszej Gromady wiosek
o dostarczanie do tworzonych tu Kronik posiadanych materiałów archiwalnych: zdjęć, dokumentów, zapisy wspomnień, dotyczących życia zbiorowego i rodzinnego,
 jak również zgłaszania zauważonych różnego rodzaju błędów.
*
kontakt: Bronisław Suchy      bronisz@poczta.pl
oraz Księga Gości
***************************************

SŁOWNIK  GWAROWY STAREJ  WIŚNIEWKI

W opracowaniu  Eugeniusza Drobkiewicza i Bronisława Suchego.

Wstęp

U zarania dziejów naszej wioski nie wiemy jakim słowiańskim narzeczem posługiwali się mieszkańcy w naszej okolicy. Grodzisko w Prochach i osada bagienna opodal Wiśniewki, były we wczesnym średniowieczu zamiennie we władaniu tak Pomorzan jak i Polan.

Z chwilą przyłączenia Krajny do Wielkopolski, na wyniszczone bratobójczymi wojnami  tereny wracali do swoich siedzib jej ocalali mieszkańcy, jak również napływali na pustkowia nowi - przedewszystkim Wielkopolanie. Pomorzanie czyli Kaszubi zamieszkujący ziemie za Notecią po Bałtyk - od Odry do Wisły, wywierali durży wpływ na język i obyczaje mieszanej ludności Krajny przez całe tysiąclecie przynależności do Polski. Słowiańskie języki Pomorzan i Polan w wyniku mieszania się ludności  wytworzyły na Krajnie liczne formy pośrednie w poszczególnych skupiskach, zależnie od przewagi wpływów.


Późniejsze sadnictwo z zachodu, w przeważającej części niemieckie, spowodowało przenikanie do naszej mowy obcyh wyrazów częściowo z dolno-niemieckiej gwary spokrewnionej z językiem holenderskim. Na przykład: pańtówci - ziemniaki (od gwary niemieckiej tywcie), lub ćrólci - ziemniaki w mundurkach, albo ćrida - syrop z buraków cukrowych.


Postęp w rolnictwie i co za tym idzie, nowe narzędzia i maszyny powodowały przyjmowanie w tej sferze niemieckiego nazewnictwa. – Zwłaszcza że majątki ziemskie w czasach zaboru były głównie w rękach właścicieli niemieckich. To oni w pierwszej kolejności wdrażali nowe osiągnięcia w rolnictwie. Binder – snopowiązałka, aplejger – konna kosiarka, krymer – kultywator, itp. Wymowa tych słów w odmianach ulegała siłą rzeczy naszym normom gramatycznym. Tak więc: biner, z bindrem, bez bindra, bindry, z bindrami, itd. Ciekawe to na przykład  że krymrem siy krymrowało, natomiast bindrem siy kojsiyło i aplejgrem tyż siy kojsiyło. Bróna, pług, siywnik zachowały formę zakorzenioną od pokoleń.

Nie znany był pierwotnie na wsi placek . Piekło siy na Gody abo na Wielkanoc czy tyż jaciejś insze świynto: kołołcze, słodcie abo tyż jyno pszynne. Placki przyszły z pańskich, na naszym terenie przedewszystkim niemieckich domów. – Były to więc kuchy.

Niemieckie słownictwo przyjmowało się także w polskich chłopskich rodzinach w naszym rejonie poprzez mieszane małżeństwa. Czasami  jedna lub druga strona wprowadzała jednostronny rygor językowy, w praktyce trudny do wyegzekwowania w stu procentach. Toteż poprzez dwujęzyczność powstawły czasem dziwne mieszanki językowe w takich rodzinach. Polska Szkoła i Polski Kościół uczył poprawnej polszczyzny, która z kolei miała także w pływ na słownictwo gwarowe. Duży w pływ na ewolucję potocznego języka miejscowych w ostatnich dziesięcioleciach wywarli powojenni osiedleńcy z różnych regionów Polski i Kresów Wschodnich.                                                                                                  B.S.

Komentarz– pewne wyjaśnienia

i podsumowanie

Tak siy u nołs dołwni we Wiśniywce młówiyło, abo tyż gołdało. Młówiynie, to było bardzi po pańsku, a gołdanie, to tak po naszymu, po chłopsku. Tu piszym troche po pańsku troche po chłopsku. Nojpiyrw czym siy  łodróżniała ta nasza łod tyj pańsci młowy.


Charakterystyczne w naszym kraju nie tylko na Krajnie że w chłopskiej mowie  w słowach zaczynających się samogłoską /o/ np. ojczyzna, obraz, olszyna, wyprzedza ją spółgłoska /ł/ łojczyzna, łobrołz, łolszyna.


Często również  po samogłosce /a/ zamienionej na /o/ występuje spółgłoska /ł/ np. obraz – łobrołz, koniarz – kóniołrz, owczarz – łowczołrz, itp. 


Natomiast twarde końcówki słów  takich jak: Kowalski, aniołki, ostatki, ulegają zmiękczeniu: Kowalsci, aniołci, łostatci.


Samogłoska /e/ często zostaje zastąpiona samogłoską /y/ np. nie – niy, będę – bynde, tępy – tympy, pędzel – pyndzel, itp.


Miękkie /si/ w środku wyrazu z reguły poprzedza samogłoska /j/ np. prosiak – projsiołk, kość – kojść,

cześć – czejść, wieś – wiejś, itp. 


Z niektórych wyrazów wypadają tak pojedyńcze spółgłoski jak i samogłoski np. albo – abo,


Wiele jest w wymowie wyjątków, które nie podlegają żadnym normom, porostu w jakiś sposób się przyjęły.

Wyjątki te trudno opisywać. Wystarczy chyba że znaleźć je będzie można w ogólnym słowniku.


********

Słownik nasz z pewnością nie wyczerpuje całego bogactwa naszej wiśniewskiej gwary, która kształtowała się w pewnej izolacji od oficjalnego polskiego języka nie zatracając jednak żywych związków z jego zasadniczym charakterem. Naleciałości i zapożyczenia  w naszej gwarze (któremu ulegał również nasz język literacki) pochodziły z większej ilości źródeł. Wpływy języka Kaszubów a także gwary Niemców zpółnocnych landów, ulegały pewnym przekształceniom, przyswajającym je do charakteru języka polskiego. Najbardziej widoczne to jest przy odmianie danego słowa przez przypadki polskiego języka, które zachowane są ściśle w naszej gwarze.



Chociaż słowa ujęte w naszym Słowniku nie wyczerpują całego bogactwa językowego naszej wiśniewsko - krajeńskiej gwary, to chyba dają dość szeroki pogląd na jej charakter i cechy, którymi jest spójna z resztą regionu jak i nieco odmienna.. Można napewno dość łatwo wyodrębnić słowa pochodzenia rodzimego jak i te zapożyczone. Zapożyczenia nie powinny budzić już obecnie w nas kompleksu niższości, ponieważ cały nasz polski język poprzez wieki czerpał ze słownictwa swoich sąsiadów. Tak zresztą dzieje się na całym świecie również obecnie. Pamiętajmy zresztą że słownik powyższy jest już zapisem historycznym, ponieważ  nieliczni dziś  potrafią tym słownictwem posługiwać się. Obecna potoczna mowa we Wiśniewce ma już inny charakter, -  jest przede wszystkim bardziej zbliżona do oficjalnego narodowego języka. Mikrokultury poprzez coraz większą  otwartość na świat, ulegają zapomnieniu.. Jedynie od święta lubimy  [chyba z pożytkiem dla umysłu i serca]  przywoływać  czasy które minęły. Dziś w nowych uwarunkowaniach tworzymy wspólnie swoją nową historię, która nas łączy do wspólnego działania i budowania.

                                                                                                                                                                                                                            B.S

Warto nadmienić że również niemiecka chłopska gwara ulegała wpływom z naszej strony . Możemy i powinniśmy szukać tych śladów dopóki żyją jeszcze ludzie umiejący posługiwać się chłopską niemiecką gwarą zamieszkujących dawniej obok nas rolników narodowości niemieckiej.
*
"We wczesnym średniowieczu Pomorze zamieszkane było przez Słowian, przodków dzisiejszych Kaszubów. W tym czasie region zasiedlany był przez Niemców. Z tego powodu słowiańska ludność stopniowo ulegała germanizacji, ale jednocześnie język osadników – dolnoniemiecki ulegał też wpływom pomorskim. To doprowadziło do powstania nowej gwary germańskiej z licznymi slawizmami. Przesiedlenia ludności po II wojnie światowej doprowadziły do niemal całkowitego wymarcia gwary zachodniopomorskiej używanego na obszarze dzisiejszego województwa zachodniopomorskiego oraz zachodniej części pomorskiego. Gwara zachodniopomorska jest jednakże używana na terenie Meklemburgii-Pomorza Przedniego. Gwarą tą mówi się również w Brazylii, dokąd wówczas udała się część niemieckiej ludności Pomorza". (Wikipedia)
1
abo jo, - albo tak

abo niy, - albo nie

ady jo, - jednak tak

angryst, - agrest

antołba - klamka

arfa - rafka do ziemniaków

badejci - kąpielówki

bakalołrz - nauczyciel banołwka ślizgawka,

barołn - baran

bestry - pstry

bie bie - idź idź

bielawa - stawek,  wodne polne oczko

bleczeć - płakać

blyrwa - owca

blys, ślypie - oko,

bochenyszek - chlebek

bojoł siy, - bał się

bołba - czapka zimowa

borgować - pożyczać,

borowy - leśniczy

bratnik - piekarnik

brawynda - gaduła, mamrot

broić - dokazywać, psocić

bulka - mała gąska

Busia - babcia

caluści - calutki

chachyć, cieszyń, - kieszeń

chały - gorsze ubrania     

chantyrować siy - wygłupiać się nachalnie

chłojpiołszek - chłopczyk

chłójńdy - manta,lannie

choc - chociaż

chochlou - nabierka kuchenna

chruchel - kaszel,

chucio - szybko

3

drewutnioł - drewutnia

drołbie - drabie, [od woza drabiniastego]

drołbka - drabina

duczek - dukać, ugniatać ziemniaki,[dukanepańtówci

duknąć - dotknąć

dworek - podwórko

dwu latny - dwu letni

dymbczołk - dębczak

dyngować - chłostać [obrzędowo  w Wielkanoc]

dynko - denko

dziadzia , stołrek - dziadek 

dziepko ,ździebko - troszkę    

dziyra - noga [wulg]

dziywci - służące

dziyżka - dzieża

dźriblować - przemyśliwać, kombinować

dźwiyrze - drzwi

dżwiyrtka - furtka

fajfka - fajka , podrostek

faryzejusz - fałszywiec

filiżołnka - filiżanka

wołns - wąs

fórtanić - trwonić

framuga - wnęka w piecu

frechowny - złośliwy , bezczelny

futernioł - futernia

futrować - karmić zwierzęta domowe.

gajor - gąsior

gałąmbek - gołąbek

gdowa - wdowa

glajda - niechlujna

glancować - czyścić na błysk

glołndać - patrzeć [łoglądać]

glynda - glyndziołrz  gaduła

            [gołdoł byle co]


5

juszy - uszy

jynczmiónka - jęczmionka

jyno tejle - tylko tyle

jyńzioro - jezioro

jyżdrzać - jeździć

kachle - kafle

kakał - kakao

kalyndołrz - kalendarz

kałdun, kazub - brzuch zwierza

kałter - kocur

kamiyń - kamień

kanka - bańka

kapalusz - kapelusz

kapuściołnka - kapuśniak

kara - taczka

karczunek - zrąbowisko

karmonada - schabowy

kawoł - kawał [ kawoł kawła – określenie typa

                  – zciejbie to je kawoł kawła]

klajter - psisko

klajtry - kudły

klapać - bajdurzyć

klapot - głośna gaduła

klapotnica - jak wyżej

klapra - wialnia - sortownik

klapy - plotki,

klepołci - drobne pieniądze

klóka - kwoka

klónkrać, przyklónkroł siy - wlec się, przywlókł się

kluk - nosisko

kluka - krówsko

klykrać - paprać

klympa - stara krowa

klyty - ploty

kojbiyta - kobieta

7

listowy - listonosz

lołla - pała, laska

lołtawica - latawica

lołtkaćbiegać [zdrobniale]

lófrować - łazęgować po wsi , po chałupach      

lómpy - stare ubrania

lubawe - chude mięso

lulkać - usypiać [dziecko]

lydzci - lejce

lyncuch - łańcuch

łanny - ładny

łapica - łapka na szkodniki

łobdziyrać - obdzierać

łobgarynać - uprzątywać jako tako

łoblec siy - ubrać się

łobleczynie - powłoka

łoblołdra - pas, [część uprzęży]

łobołczyć - obejrzeć

łobrządek - obrządek w gospodarstwie

łobsiekiwać - obkaszać

łobstalować - zamówić

łobuć - ubrać buty

łochrónka - ochronka,przedszkole

łochyndożny - schludny

łochyndożyć - oczyścić

łociełznać - okiełznać

łocienica - okiennica

łodryglować - odryglować

łoglyndy - poznawanie domu panny

                na wydaniu, przez zainteresowanego ożenkiem.

łoglyndziny - swatanie

łognaryjoł - zabezpieczenie na starość od spadkobierców

łojdzier - ogier

łojdziyń - ogień

łodziyniołszek - ogienek

9

mymłać - jeść z niesmakiem

myndojlik - medalik

na - weź to

na kóniec - na końcu

na łostatku - na końcu

na szage - na ukos

na śpiku - na śnie

na wsi - nazewnątrz domu

nachłójńdzić - sprawić lanie

najwer - nochal

najwojlejć - najchętniej , chcieć najbardziej

nałożny - przyzwyczajony

naprzykczóny - natrętny

narzykołcz - narzekający

natrołn - soda

nawidzieć - lubić

nazołd - nazad, z powrotem

niy wiada - nie wiadomo

niydara - niewydarzony, niezdarny, nieudolny

niydbalołk - niedbaluch

niyroba - leń

niywołrtny - psotny, nicpoń

niywyrozumialsci - niewyrozumiały

nojmnik - najemnik

nojpiyrw - najpierw

nołpiyntek - napiętek

nutka - prosiątko

nydzi - komary

panna - narzeczona

pańtówci - ziemniaki

paplot - gaduła

paplotać - mówić po próżnicy

parafioł - parafia

pasisko - pastwisko

pastyrka - pasterka

11

projsiołk - prosiak

prołwdziwek  prawdziwek

propek            korek

przednioł izba          główna izba, gościnna

przefurtojlył   roztrwonił

przejcie  przecierz

przewrojciołn  przewrotnik

psiarnioł  psiarnia

psiarstwo   byleco, paskudztwo

purchwa   pluskwa

puszołrek  uprząż [półszor]

puta  indyczka

pyda  korbacz, rózga, rzemień do karania

pypcie wykluwające się ptasie piórka

pyrda  trzpiotek dziewcze

pyrz, pyrzyskoperz, pole zaperzone

pyzy   wydatne policzki

rannoł jedza    śniadanie

rapucha   ropucha

reblować  pruć dzianinę

repeciadło   maszynagrat

repejciołn   hałaśliwy i przewrotny, przewrotna

repetować  hałasować

rojbrować  broić, psocić, hałasować

rołba  maciora

rozdrucać  rozrzucać

rozkópy  osobno

różdżkołrz  różdżkarz

 ruchać,ruszać [zaruchać chleb-zaczynić ciasto]

ruczka niski  stołeczek

rydel  szpadel, sztychówka, daszek czapki

rzołdcie  , krupnik

sapa  katar

sieciyra  siekiera

sieciyrzyskotrzonek siekiery

13

szejwiec  szewc

szkalowaćnapominać, dawać reprymendę,  oczerniać

szlórac            powłóczyć nogami

szmaciołrz  szmaciarz

sznófrować  przeszukiwać komuś

sznytka  pajda

szojndy            nosidła

szołkólada  czekolada

szpołk niewidzialnestraszydło

szpołrować  oszczędzać

szpotawy  koślawy

szpókować  straszyć

 z ukrycia

szpyrka  skwarka

szpyta            noga [pogarliwie]

sztaplowaćukładać deski

sztyga kopa

sztyry cztery

szwama           gąbka

szwargotkatrzpiotka , szybko mówiąca

szyber zasuwa

szypa  łopata

śklamorzyć   narzekać, lamentować

śklołnka  szklanka

śklołrz            szklarz

śliwczołnk  śliwa

śloł  uprząż

ślołrz,siedlołrz- rymarz

śmiychowisko    ubaw

 z błaznem

śpik ,na śpiku   sen,we śnie

śpinka spinka

śrybło srebro

świniarnioł    świniarnia

świyntyjołnci  porzeczki 

15

wiejldzi   wielki iduży

wiołnyszek  wianuszek

wiyńźidłó   robotana drutach

wiyrcidło  wiertło

wincewe,wieńcowe, polowe, lub budowlane

wołnchołl  wąchał

wózik wózek

wprzódy, piyrwy  dawniej

wspóminci  wspominki

wybołczyć  wybaczyć

wychodek   ustępw obejściu

wyćwiyrzać   stalecoś nowego wymyślać

wygarynać  wygarniać

wyglołndać  wyglądać wypatrywać

wymbórek  wiadro

wyndrus  wędrowiec

wypóminci   listopadowe modlitwy zazmarłych,

także przykre wymówki

wyszci górki, czubki drzew

wyszołrać  wyszorować\

2

chwatci - szybki,zręczny

chwiyłka - chwilka

chyndorzyć - czyścić  od chędogi

chyrlołk  - mizerota, chuchro

ciejlołk - cielak

cierzynka - kierzanka do masła

ciojter  - pies,samiec

ciołbasa - kiełbasa

ciskać - rzucać

ciusiek - piesek

ciydziym, ciym - wciąż, stale, zawsze

ciyrnisko - ściernisko

cołckać siy, - łasić  się, przedobrzać robote

cołcko - cacko

cołcko z dziurkoł– coś fikuśnego, nieokreślonego,

cołl - cal

cybula - cebula

cychować - znaczyć

cycołk - mamin synek   

cygołn - cygan     

czołrnina - czarna polewka

czuć - słyszeć

czwara, co tam czwarzysz, -  lekcewarząco opracy.

ćrida - syrop z buraków cykrowych

ćrólci - ziemniaki w mundurkach

ćwierć - sąsiek w stodole

ćwierć drudzi  -- kwadrans po pierwszej.

ćwikła - burak

do dóm - do domu [idziym do dóm]

dołdek - dziadek

dołlizna - polne obniżenie

dołyszek - dołeczek

dorna - darń

dóma - w domu

drap, drap - biegiem [rozkazująco]

drewniołk - drewniak na nogi 

4

gniywalsci - obrażalski

gnojówa - gnojówka

gnołt - gnat, kość

gołdać - mówić

gołrnyszek - garnuszek

gorzci - gorzki

grable - grabie

grajytka - instrument muzyczny

gris - kaszka manna

grołbrować - kultywatorować

grołcz - gracz

grołpa - garnek kuchenny

grołśka - zabawka

gulołk - indor

guła - indyczka

guzdrać się - przedłużać robote lub  ubieranie

guźlić - zawiązywaćna węzły

gymba - gęba

hakać - pracować motyką handlołrz  handlarz

herwetus - rwetes

huśtołwka - huśtawka

iglaty - iglasty

inakszy, inszy - inny

istny - ten októrym mowa

izdebka - pokoik

jabczołnka - jabłonka

jajóda - jajecznica

jałcha, gnojówa - gnojówka

jarmuż - szczaw

jaż -

je - jest

jedza - jadło

jejych - ich

jołrka - jare zboże, tegoroczna owca lub jałówka.

jópa ,jopa  kurtka

6

kole - koło [łóni stojejli kole woza]

kolybać - kołysać

kołek - kołowrotek

koło - rower

kołołcz - kołacz

kołowrotny - zwariowany

kopla - ogrodzone pastwisko,

kopołnka - drewniane drążone podłużne naczynie

korpołl - brukiew

kożden, kożdy - każdy

kóniarnioł, stajnioł - stajnia

kószka - słomiany ul

krowiarnioł, łobora - obora

krojwiyniec - obornik

króś - mały człowieczek

krótci - krótki

krówsci - krowi

kruszczołnka - grusza

kruzlowaty - kędzierzawy

kryńciołek - bąk, zabawka

krzejśniołczka - chrześnica

kubaba - liście bobkowe

kuczor - powożący zaprzęgiem konnym

kuderajstwo - kiepskie zagracone gospodarstwo

kudrołrz - kiepski nie uporządkowany gospodarz

kupać - kupować

kurołk - kogut

kwakać - [co tam kwakołsz]  lekceważąco o czyjeś pracy

kwołrta - naczynie do picia wody

labach - większy chłopak

latojsi - tegoroczny

latojś - w tym roku

leberka - wątrobianka pasztetówka

lemka, jagle - jagnię

letci - lekki

8

łokówita - denaturat

łokrzódek miękkiśrodek chleba

łokulołry - okulary

łonegdaj - onegdaj , trochę dalej niż wczoraj

łorołnka - z orane pole

łoskóma - apetyt na coś

łostać siy - zostać się

łostrzerzynie - ostzeżenie

łoszkaradzić - uszkodzić

łośliźniynty - oślizgły

łozełgany - zakłamany

łoziymbniynty - zaziębiony

łożyniaty - ożeniony

łóna , łón - ona, on

łyskać siy - błyskać

madrac - materac

malci - farbki

manygować - leniuchować, marnować czas

maryjołnka - majeranek

maślołk - maślak

mączasty - mączny

miech - worek

mita - kopiec na okopowe

miykciejszy - bardziej miękki

Miymcy,miymiecci - Niemcy, niemiecki

miynso - mięso

miyntci - miękki

mlyć - mleć

mojdzie - drożdże

mojoł  moja

mojska - zacierka

mudzić - zajmować komuś czas, przeszkadzać

mulołrz - murarz

murzyć - czernić

mustro - wzorzec

10

pastyrz - pasterz

patanek - laczek

patejlnioł - patelnia

pazgryta - niezguła, niezdara

piechty - pieszo

piecołrz - zdun

pilować - pilnować

pindejlek - woreczek

piołszczaty - piaskowy

piszczołka - piszczałka

piyrszy, drudzi, trzejci, czwołrty

piyrwu - dawniej

plotka - wstążka, kokardka

pluta - kałuża

plyndzry - placki ziemniaczane

po kryjamu - po kryjomu

pochowa - pogrzeb

pochwołlić - pochwalić

podeszew - podeszwa

podglołndołcze - nieproszeni goście weselni

podłogónica - częśćuprzęży

podszrajbować - podpisać

pokołrbiać - przedrzeźniać

poltrować - "polter" obyczajowe tłuczenie szkieł przed domem                                                                                       weselnym,

połrka - parka

poodpołudek - drugie śniadanie

portci - spodnie

portmonejka - portmonetka

posmaka - posmakunek

posoba - sufit

posołg - posag

poszczyńścić - zamiast „Dzień dobry” „Szczęść Boże”

pódź sa jyno - chodź no tu

pószwa - poszwa

12

siepkaowieczka

siołdy  grzędy

skarup           skorupa

sklep  piwnica

sknyrny           skąpy

skórcz   szpak 

skrzyczka  skwarka

słonyszko  słoneczko

smaka             apetyt, smak

smarowidło   do chleba, do woza , itp.

smarzónka  smarzone mięso

smyntołrz  cmentarz

snątci  płytki

snukać  cerować

sojwiyrzojlić  wygłupiać się

sojwiyrzoł   wygłupiacz

soł 

sołr   koziołsarny

społrczysko  sparczysko, bagnisko

społsać            spasać

spotrzebować  zużyć

spotrzebowany  zużyty

sprosny  bezczelny

srodze, srogo  groźnie, ostro, mocno [srogoł  zima – ostra zima]

statci naczynia kuchenne

stegna ścieżka  ,miedza

stołek siedzisko,krzesło

stołrek dziadek

strónić           boczyć, odrzucać, optować zaczymś, zakimś.

suciynka  sukienka

suć  sypać

syrwołtka  serwatka

szablołk  fasola

szczupołk  szczupak

szczyrbołl  szczerbaty

14

świyrczyna   drewno świerk

tabaciyra  tabakiera

tamtyndy  tamtędy

tej, tedy          wtedy, wówczas

terejśnioł  czereśnia

tołrfowisko  torfowisko

torybka,torebka

tómporek  toporek

tómporzysko  toporzysko

trajkołcz  gaduła

trajkotać szybko i dużo mówić

trejśnioł            słodkoł jagodziołnka ,czereśnia

trołna trumna

troty   trociny

trumniołrz  trumniarz

trusiek, - truści          królik, króliki

trzebno          trzeba

tupkać stąpkać

tutka   papierowa torebka

tyrać  ciężko pracować

upolować  uwiązać krowę na pastwiskuna długim łańcuchu

uskrómić  poskromić

ustrónić           sprzątnąć , zabić

uszpołrować  zaoszczędzić

uśniynty  śpiący

utrołpiynie  utrapienie

wadzić siy  spierać

 weci  słoiki Weka

 wej tam   popatrz tam           

wej, wej gu   zobacz go;

westka            kamizelka

weznoł   zabiorą

weznoł gu   zabiorą go

wiąźć,   robićna drutach

wieczerzoł  wieczerza

16

wytykać   powiedzieć komuś przykrą prawdę

zabołczyć  zapomnieć

zawdy zawsze

zbołnyszek  dzbanuszek

zdołrta          zdarta darń

zebuć              zdjąć buty

zeszkaradzić  , zeszpecić

zgniyły,  zgniyloch  leń

zgrołbci           zgrabki liści lub kłosów na ściernisku.

zlyść  zejść

zmarnota  strata czegoś

zmówiny  finał  swatów spotkanie pary

zniszczota   zniszczenie czegoś

zołkónnica  zakonnica

zołrgować  gromadzić

zymlyć przemielić

żołga -          piła

żołgowiny  trociny

żołl żal......

.


Kreator stron - łatwe tworzenie stron WWW